Leave Your Message
Habarlar kategoriýalary
Esasy habarlar

Kristal ýaly arassa, ajaýyp we reňkli, Çin dinastiýasynyň aýnasynyň gözelligi

2025-06-11

Hytaý aýnasy Günbatar Çžou dinastiýasynda döräp, Çin dinastiýasynda gülläp ösdi. Kangsi hökümdarlygynyň 35-nji ýylynda (1690) Çin köşgüniň gurluşyk edarasynyň aýna zawody guruldy. Kangsi, Ýongçžen we Çianlong döwürlerinde hytaý ussalary hytaý we günbatar elementlerini birleşdirip, aýna önümleriniň özboluşly stilini döretdiler. Çin dinastiýasynyň ahyrynda milli güýjüň pese gaçmagy bilen Çin köşgünde aýna önümçiligi kem-kemden pese gaçdy, ýöne Günbatar we Gündogar aýna önümleriniň köp sanlysy Gadagan edilen şähere girdi. Çin dinastiýasynyň köşgüniň ajaýyp we gymmatly aýna önümleri kem-kemden gündelik reňklere öwrüldi. Çin dinastiýasynyň aýnasynyň ajaýyp reňkleri we baý görnüşleri Hytaý aýnasynyň taryhynda öň görülmedik derejede boldy.

Hytaý aýnasy gelip çykan1.jpg
Orta möhletli gyrmyzy reňkli şeffaf üwelen aýna şlak çeleklerini arassalamak

Hytaý aýnasy gelip çykan2.jpg
Ýaşyl reňkli şeffaf üwelen aýna şlak bunkeri (öňden görnüşi) arassalamak tapgyrynyň ortasynda

Hytaý aýnasy gelip çykan3.jpg
Ýaşyl reňkli üwelen aýna şlak çeleklerini orta möhletli arassalamak

Hytaý aýnasy gelip çykan4.jpg
Çaý reňkli şeffaf üwelen aýna şlak bunkeri (öňden görnüşi) arassalamak tapgyrynyň ortasynda

Hytaý aýnasy gelip çykan5.jpg
Çaý reňkli açyk üwelen aýna şlak çelek, arassalamak tapgyrynyň ortasynda

Hytaý aýnasy gelip çykan6.jpg
Gök Şeffaf aýna Kwadrat görnüşi Qing Qianlong

Hytaý aýnasy gelip çykan7.jpgHytaý aýnasy gelip çykan8.jpg

Gök reňkli açyk aýna kwadrat (jikme-jik surat) Qing Qianlong

Hytaý aýnasy gelip çykan9.jpg

Gök reňkli açyk aýna çüýşe, Qing Qianlong

Hytaý aýnasy gelip çykan10.jpg
Asman gök reňkli şeffaf aýna gül agzy goşa gulakly çüýşe arassa

Hytaý aýnasy gelip çykan11.jpg
Asman gök reňkli açyk aýna gül agzy goşa gulakly çüýşe (jikme-jik surat) açyk

Hytaý aýnasy gelip çykan12.jpgHytaý aýnasy gelip çykan13.jpg

Günbatar gök reňkli açyk reňkli Aýna çanak XIX asyr Ýewropa

Hytaý aýnasy gelip çykan14.jpg
Sary aýnaly goşa ýer çüýşesi Qing Qianlong

Hytaý aýnasy gelip çykan15.jpg
XIX asyr Ýewropasyndan Günbatar görnüşli şeffaf aýna hrizantema nagyşly çüýşe

Hytaý aýnasy gelip çykan16.jpgHytaý aýnasy gelip çykan17.jpg

Günbatar görnüşindäki şeffaf aýna hrizantema nagyşly çüýşe (jikme-jik surat) XIX asyryň Ýewropasy

Hytaý aýnasy gelip çykan18.jpg
Ak reňkli toplum gyzyl aýna banan ýapragy bilen örtülen gülli kelebek nagyşly goşa gulakly güldan Qing Qianlong

Hytaý aýnasy gelip çykan19.jpg
Ak reňkli gyzyl aýnadan ýasalan şaftaly şekilli çüýşe, Qing Qianlong

Hytaý aýnasy gelip çykan20.jpg
Ak reňkli toplumly gyzyl aýnaly goşa ejderha yzarlaýan merjen nagyşly nefrit küýzesi ýazly çüýşe Qing Qianlong

Hytaý aýnasy gelip çykan21.jpg
Ak reňkli gök aýnadan ýasalan ejderha we feniks nagyşly çüýşe, Qing Qianlong

01 Çylşyrymly üflemek operasiýasy
"Ýanshan Zaji · Liuli" eseri Min dinastiýasy döwründe "boş älem" döreden köpürjik çyralar, balyk çüýşeleri we Budda gözleri ýaly üfleýji enjamlaryň bolandygy barada ýazýar. Häzirki wagtda diňe Min dinastiýasy döwründe ýasalan aýnadan ýasalan ýade şekilli aksessuarlar saklanyp galypdyr. Çin dinastiýasy döwründe Ýewropadan getirilen aýna formulasy çylşyrymly üflemek amallaryny amala aşyrmaga mümkinçilik berdi. Kiçi zatlary erkin üflemekden başga-da, galyp üflemek çylşyrymly zatlary ýasamagyň möhüm usulydyr. Metal üfleýji turbany aýna material zonduna batyryp, ony galyba üfläň. Formalaşdyrylandan soň, galypy aýryň we ony jylaň, oýma we boýama bilen goşmaça ediň.

Hytaý aýnasy gelip çykan22.jpg
Gök reňkli açyk aýna sekizburçluk çüýşe Qing Yongzheng

Hytaý aýnasy gelip çykan23.jpg
Arassalamak üçin dürli reňkli aýna miweler

Hytaý aýnasy gelip çykan24.jpgHytaý aýnasy gelip çykan25.jpg

Reňkli aýna miwe üpjünçiligi (jikme-jik surat) aýdyň

Hytaý aýnasy gelip çykan26.jpg
Dört reňkli aýna çüýşe, Qing Qianlong

02 sany aýna toplumy

Aýnany örtmek, öň tarapdaky özeniň reňki we daşky örtügiň reňki bilen aýnany örtmek tehnologiýasynyň we oýmak tehnologiýasynyň utgaşmasydyr. Ony iki kategoriýa bölmek mümkin: birinjisi, monohrom aýnany monohrom aýna bilen örtmek; ikinji usul "kombinasiýa" bolup, ol dürli reňkli aýna böleklerini substrata bölekleýin ýelmeşdirmegi we eredip, soňra olary ýerli oýmagy öz içine alýar.

Hytaý aýnasy gelip çykan27.jpg
Iki gatly ýarasa nagyşlary we gawun şekilli suwly ak reňkli aýna, Çin dinastiýasynyň Çianlongy

Hytaý aýnasy gelip çykan28.jpg
Sary reňkli ýaşyl reňkli aýna çekirdek kapsulasy nagyşly arassa ysly tütün çüýşesi

Hytaý aýnasy gelip çykan29.jpg
Ak reňkli gök aýna banan ýapragy bilen örtülen gül nagyşly goşa gulakly güldan Qing Qianlong

Hytaý aýnasy gelip çykan30.jpgHytaý aýnasy gelip çykan31.jpg

Ak reňkli gök aýna banan ýapragy bilen örtülen gül nagyşly goşa gulakly waza (jikme-jik surat) Qing Qianlong

Hytaý aýnasy gelip çykan32.jpg
Ak reňkli gök aýna lotus nagyşly çanak, Qing Qianlong

Hytaý aýnasy gelip çykan33.jpg
Ak reňkli gök aýnadan ýasalan lotus nagyşly çanak (jikme-jik surat) Qing Qianlong

03 Aýna boýamak

Aýna surat çekmek, aýnany serişde hökmünde ulanýan surat çekmek görnüşidir. Surat aýnanyň aşagynda görkezilendigi üçin, surat çekmek prosesinde reňk fonunyň garyşmagyndan öň jikme-jiklikleriň görkeziliş tertibine eýermek zerurdyr, bu bolsa adaty surat çekmek prosesine ters gelýär. Şu esasda, soňky Çin dinastiýasy egri galam uçlaryny ulanyp içki surat çekmek usulyny çalt ösdürdi, bu bolsa köplenç ysly tütetgi ýaly kiçi gap-gaçlarda ulanylýardy.

Hytaý aýnasy gelip çykan34.jpg
Günbatar zenanlarynyň suratlary Aýnanyň reňkini aýdyňlaşdyrmak

Hytaý aýnasy gelip çykan35.jpgHytaý aýnasy gelip çykan36.jpg


Günbatar zenanlarynyň aýna suraty (jikme-jik) Qing

Hytaý aýnasy gelip çykan37.jpg
Ekerançylyk we dokmaçylyk diagrammasy Aýnanyň reňkini aýdyňlaşdyrmak

Hytaý aýnasy gelip çykan38.jpg

Hytaý aýnasy gelip çykan39.jpg
Ekerançylyk we dokmaçylyk diagrammasy Aýna suraty (jikme-jik) Aýdyň

04 oýma aýna

Oýulan aýnany takmynan almaz oýma tehnikasyna we awtoulag oýma tehnikasyna bölmek bolýar. Kangsi döwründen bäri az sanly almaz oýma aýnalary bar. Bu tehnika XVI asyryň başlarynda Wenesiýada döräpdir, şol ýerde almaz bilen bezelen oýma galamy aýna ýüzlerine boýamak we owratmak üçin ulanylypdyr. Ýongçžen döwründe oýlan aýna däp bolan nefrit oýma tehnikalaryndan giňden ylham alypdyr, olar häzirki wagtda "araba oýma tehnikasy" diýlip atlandyrylýar.

Hytaý aýnasy gelip çykan40.jpg
XIX asyr Ýewropasyndan Günbatar sapfir gök reňkli açyk aýnadan oýulyp ýasalan gül wazasy

Hytaý aýnasy gelip çykan41.jpg
Günbatar deňiz gök reňkli açyk aýna oýma gül wazasy (jikme-jik surat) XIX asyr Ýewropa

Hytaý aýnasy gelip çykan42.jpg

Kemer şekilli, aýna şekilli, kebelek şekilli käse, Qing Qianlong

Hytaý aýnasy gelip çykan43.jpg
Aýnadan oýulan gül we miwe nagyşly beýik aýakly käse reňkli arassa

Hytaý aýnasy gelip çykan44.jpg
Gül we miwe nagyşly, aýna şekilli, açyk reňkli käse (jikme-jik surat)

05 Altyn Aýna

Baojin aýnasy monohrom aýna önümleriniň ýüzünde inçe we birmeňzeş garaňky çyzyklary döretmek, soňra bolsa çyzyklaryň içine altyn ýelim we folga ulanyp, altyn tekstura döretmek prosesini aňladýar. Bu usul lak gap-gaç tehnologiýasyndan ylham alnyp işlenip düzüldi we Çin dinastiýasynyň köşgi aýnasynyň özboluşly bezegidir.

Hytaý aýnasy gelip çykan45.jpg
Gök reňkli aýna reýka altyn reňkli şaha nagyşly üç aýakly peç Qing Qianlong

Hytaý aýnasy gelip çykan46.jpg
Altyn örtülen şahalary we gül nagyşlary bolan asman gök reňkli aýna güldan, Qing Qianlong

06 Wenus Aýnasy

Wenus aýnasy onuň göwresiniň içinde altyn şöhle bilen ýalpyldaýan kristal bölejikleriniň ady bilen atlandyrylypdyr. Ol ilkinji gezek XV asyrda Wenesiýada täze aýna görnüşi hökmünde hödürlendi we Çin köşgüniň arhiwlerinde "Wendorina daşy" ýa-da "Kaşlun" diýlip atlandyrylýar. Çianluň hökümdarlygynyň ilkinji ýyllarynda bu görnüş missionerleriň ýolbaşçylygynda aýna zawodynda üstünlikli bişirildi. Ýokary berkligi we üflemek kynlygy sebäpli, bar bolan Wenus aýna önümleriniň köpüsi nefrit oýma usullary bilen oýulyp ýasalýar, käbir zatlarda bolsa metal göwresiniň daşynda Wenus aýna bölekleri ýerleşdirilen.

Hytaý aýnasy gelip çykan47.jpg
Altyn ýyldyzly aýna bilen bezelen mis şina, buz çatlaýan ruçka saklaýjy, açyk

Hytaý aýnasy gelip çykan48.jpg
Altyn ýyldyzly aýna buz çatlak galam saklaýjysy bilen bezelen mis şina (jikme-jik surat) aýdyň

Hytaý aýnasy gelip çykan49.jpg
Wenus aýna oýma bulut Feniks nagyşly goşa baglanyşyk suw şäher gül goýmak açyk

07 Has ajaýyp medeni ýadygärlikler

Hytaý aýnasy gelip çykan50.jpg
Ak aýna, gyzyl nokatlar, gül küýzesi, aýdyň

Hytaý aýnasy gelip çykan51.jpg
Reňkli ýüpek we spiral nagyşly aýna çüýşe bilen örtülen ak aýna, Qing Qianlong

Hytaý aýnasy gelip çykan52.jpgHytaý aýnasy gelip çykan53.jpg


Reňkli ýüpek bilen örtülen ak aýna spiral şekilli çüýşe (jikme-jik surat) Qing Qianlong

Hytaý aýnasy gelip çykan54.jpg
Aýna göwde suraty emal gül we guş suraty çüýşesi Qing Qianlong

Hytaý aýnasy gelip çykan55.jpg
Aýna bilen bezelen Diancui, Bandai nagyşly nesilleri, gülbaşy, açyk reňkli

Hytaý aýnasy gelip çykan56.jpg

Feixue gar bilen örtülen gyzyl aýnadan ýasalan uzak ömürli bilezik, açyk

Hytaý aýnasy gelip çykan57.jpg
Şeffaf aýnadan oýulyp ýatan arslan topy arassa zyňýar

Hytaý aýnasy gelip çykan58.jpg
Günbatar reňkli gaplanan aýna goşa gulak gapakly çüýşe, XVIII asyr Wenesiýa

Hytaý aýnasy gelip çykan59.jpg
Günbatar reňkli gaplanan aýna goşa gulak gapakly çüýşe (jikme-jik surat) XVIII asyryň Wenesiýa